Wstęp
Wymienione powyżej badania i rozważania dotyczą przede wszystkim stosunku rodziców do dzieci i wynikających stąd następstw wychowawczych. Szereg badaczy zainteresowało się natomiast specjalnie wychowawczymi wpływami rodziny, rozpatrywanymi z punktu widzenia rodzeństwa danej jednostki. Znane są w tym względzie przede wszystkim wywody A. Adlera i jego szkoły, dotyczące tzw. konstelacji rodzinnej8. Adler twierdzi, iż dzieci wychowane w tej samej rodzinie muszą walczyć o zdobycie odpowiedniej pozycji we wzajemnym stosunku oraz w stosunku do rodziców. Podkreśla on słusznie, iż, z czego tak często nie zdają sobie sprawy rodzice, dziecko starsze przeżywa tragedią w chwili, gdy względy rodziców przenoszą się całkowicie lub częściowo na osobę młodszego brata czy siostry. Obserwacja dzieci ujawnia liczne objawy niechęci starszych do młodszych, niedwuznacznej zazdrości, wytwarzającej się w tej sytuacji, a nawet usiłowania pozbycia się "rywala". Dziecko starsze używa wtedy wszelkich sposobów.
Podobne strony: Wychowanie rodzinne i nie tylko.